FTP là gì? Khi công nghệ phát triển, nhu cầu truyền tải tập tin qua mạng của người dùng trở nên cao hơn. Và FTP là một trong những giao thức được tạo ra. FTP với khả năng chuyển đổi dữ liệu từ một máy tính tới máy tính khác thông qua kết nối mạng giúp người dùng dễ dàng chia sẻ và truyền tải các tập tin, từ văn bản đến hình ảnh và video, qua mạng Internet. Vậy, để hiểu rõ hơn về FTP, mời các bạn xem bài viết dưới đây!

FTP là gì?

FTP – File Transfer Protocol (giao thức truyền tải tập tin) là một giao thức mạng dùng để truyền tập tin giữa các máy tính thông qua các kết nối Transmission Control Protocol/Internet Protocol (TCP/IP). Trong bộ giao thức TCP/IP, FTP được coi là một giao thức tầng ứng dụng.

Trong phiên FTP, máy tính của người dùng cuối thường được gọi là local host. Máy tính thứ hai tham gia trong phiên FTP là remote host, thường là một server. Cả hai máy tính cần được kết nối qua mạng và cấu hình đúng để có thể truyền tập tin qua FTP. Các máy chủ phải được thiết lập để chạy dịch vụ FTP và máy khách phải cài đặt phần mềm FTP để truy cập vào các dịch vụ này.

Mặc dù nhiều hoạt động truyền tập tin có thể được tiến hành bằng Hypertext Transfer Protocol (HTTP) (một giao thức khác trong bộ giao thức TCP/IP) nhưng FTP vẫn thường được sử dụng để truyền tập tin ẩn sau hậu trường cho các ứng dụng khác, chẳng hạn như dịch vụ ngân hàng. Nó đôi khi cũng được sử dụng để tải về các ứng dụng mới thông qua trình duyệt web.

Vì sao FTP lại quan trọng?

Tìm hiểu FTP là gì ta biết rằng FTP là một giao thức mạng tiêu chuẩn cho phép truyền tệp mở rộng trên các mạng IP. Nếu không có FTP, việc truyền tệp và dữ liệu có thể được quản lý thông qua các cơ chế khác (chẳng hạn như email hoặc dịch vụ web HTTP) nhưng các tùy chọn khác đó thiếu sự tập trung, độ chính xác và khả năng kiểm soát mà FTP cho phép.

FTP được dùng để làm gì?

FTP được sử dụng để truyền tải tập tin giữa hai hệ thống và nó có một số ứng dụng thường gặp, bao gồm:

• Sao lưu. FTP có thể được sử dụng bởi các dịch vụ sao lưu hoặc người dùng cá nhân để sao lưu dữ liệu từ một vị trí sang một máy chủ sao lưu bảo mật chạy dịch vụ FTP.
• Nhân bản. Tương tự như sao lưu, đây là việc nhân bản dữ liệu từ một hệ thống này sang hệ thống khác nhưng điều này mang đến một phương pháp toàn diện hơn để cung cấp tính khả dụng và sự bền bỉ cao hơn. FTP cũng có thể được sử dụng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc này.

• Truy cập và tải dữ liệu. FTP cũng thường được sử dụng để truy cập vào dịch vụ lưu trữ web và đám mây chia sẻ như một cơ chế để tải dữ liệu lên hệ thống từ xa.

Cách thức hoạt động của FTP là gì?

FTP là một giao thức client-server dựa trên hai kênh giao tiếp giữa máy khách và máy chủ: kênh lệnh để điều khiển cuộc trò chuyện và kênh dữ liệu để truyền nội dung tập tin.

Dưới đây là cách một phiên truyền tải FTP hoạt động:

• Người dùng cần đăng nhập vào máy chủ FTP, mặc dù một số máy chủ cho phép một phần hoặc toàn bộ nội dung của họ có sẵn mà không cần đăng nhập, mô hình này được gọi là FTP ẩn danh.
• Máy khách bắt đầu cuộc trò chuyện với máy chủ khi người dùng yêu cầu tải xuống một tập tin.
• Sử dụng FTP, máy khách có thể tải lên, tải xuống, xóa, đổi tên, di chuyển và sao chép tập tin trên máy chủ.

Phiên FTP hoạt động ở chế độ chủ động hoặc chế độ thụ động:

• Chế độ chủ động. Sau khi máy khách khởi tạo một phiên thông qua yêu cầu kênh lệnh, máy chủ tạo một kết nối dữ liệu trở lại máy khách và bắt đầu truyền dữ liệu.
• Chế độ thụ động. Máy chủ sử dụng kênh lệnh để gửi thông tin cần thiết cho máy khách để mở một kênh dữ liệu. Vì chế độ thụ động có máy khách khởi tạo tất cả các kết nối, nó hoạt động tốt qua các tường lửa và cổng chuyển đổi địa chỉ mạng.

Người dùng có thể làm việc với FTP qua giao diện dòng lệnh đơn giản – từ cửa sổ điều khiển hoặc cửa sổ terminal trong Microsoft Windows, Apple MacOS hoặc Linux – hoặc thông qua một giao diện đồ họa người dùng riêng biệt. Trình duyệt web cũng có thể làm vai trò máy khách FTP.

Phương thức truyền dữ liệu của FTP là gì?

FTP cung cấp ba phương thức truyền dữ liệu:

• Block mode: Đây là phương thức truyền dữ liệu mặc định của FTP. Phương thức này chia dữ liệu thành các khối có kích thước cố định và truyền từng khối một. 
• Stream mode: Phương thức này truyền dữ liệu liên tục, không chia thành các khối.
• Compressed mode: Phương thức này nén dữ liệu trước khi truyền để cải thiện hiệu suất.

Các loại FTP

FTP ẩn danh

Đây là hình thức cơ bản nhất của FTP. Nó cung cấp hỗ trợ truyền tải dữ liệu mà không mã hóa dữ liệu hoặc sử dụng tên người dùng và mật khẩu. Thường được sử dụng để tải xuống nội dung được cho phép phân phối không giới hạn. Nó hoạt động trên cổng 21.

FTP được bảo vệ bằng mật khẩu

Tìm hiểu các loại FTP là gì bạn cần biết đây cũng là một dịch vụ FTP cơ bản, nhưng yêu cầu việc sử dụng tên người dùng và mật khẩu, mặc dù dịch vụ có thể không được mã hóa hoặc bảo mật. Nó cũng hoạt động trên cổng 21.

FTPS

Giao thức này thỉnh thoảng được gọi là FTP Secure Sockets Layer (FTP-SSL), phương pháp này cho phép ngầm Transport Layer Security (TLS) ngay sau khi thiết lập một kết nối FTP. FTPS ban đầu được sử dụng để hỗ trợ một hình thức truyền tải dữ liệu FTP an toàn hơn. Nó mặc định sử dụng cổng 990.

>> Xem chi tiết: FTPS là gì?

FTPES

Phương pháp này cho phép hỗ trợ TLS rõ ràng bằng cách nâng cấp một kết nối FTP qua cổng 21 thành một kết nối được mã hóa. Đây là một tiếp cận thường được sử dụng bởi các dịch vụ chia sẻ tệp và tệp web để cho phép truyền tải tệp an toàn.

SFTP

Về mặt kỹ thuật, SFTP không phải là một giao thức FTP, nhưng nó hoạt động tương tự như vậy. SFTP là một tập hợp con của giao thức Secure Shell (SSH) chạy trên cổng 22. SSH thường được người quản trị hệ thống sử dụng để truy cập từ xa và an toàn vào các hệ thống và ứng dụng, SFTP cũng cung cấp cơ chế trong SSH để truyền tải tệp an toàn.

Bảo mật FTP là gì?

FTP ban đầu được định nghĩa vào năm 1971, trước cả TCP và IP và nó đã được định nghĩa lại nhiều lần kể từ đó để điều chỉnh cho các công nghệ mới, bao gồm việc sử dụng TCP/IP hoặc Request for Comments 765 và RFC 959 và IPv6 hoặc RFC 2428.

FTP cũng đã trải qua một số cập nhật để tăng cường bảo mật. Các phiên bản này bao gồm việc mã hóa thông qua một kết nối TLS ngầm (FTPS) hoặc kết nối TLS rõ ràng (FTPES) hoặc làm việc với SFTP.

Theo mặc định, FTP không mã hóa dữ liệu và cá nhân có thể bắt gói tin để đọc tên người dùng, mật khẩu và dữ liệu khác. Bằng cách mã hóa FTP bằng FTPS hoặc FTPES, dữ liệu được bảo vệ, hạn chế khả năng của kẻ tấn công nghe trộm kết nối và đánh cắp dữ liệu.

FTP vẫn có thể dễ bị tấn công bởi brute-force attacks đối với mục đích giả mạo xác thực người dùng/mật khẩu, tấn công FTP bounce hoặc cuộc tấn công từ chối dịch vụ phân tán.

Lời kết

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, việc hiểu rõ về các khái niệm cơ bản như “FTP là gì” là vô cùng quan trọng. FTP đã và đang tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải tập tin và quản lý dữ liệu trong môi trường mạng. Nắm vững kiến thức về FTP có thể giúp bạn tận dụng hết tiềm năng của giao thức này trong công việc và cuộc sống hàng ngày.

Hãy tiếp tục đón xem các bài viết mới nhất của Máy Chủ Sài Gòn trên Website hoặc Fanpage.